Phân tích SWOT là một trong những công cụ hữu ích nhất đối với marketer. Công cụ này có thể hỗ trợ xây dựng và tối ưu chiến lược digital marketing — tiếp thị số bằng cách giúp marketer xác định:

• Strengths — Điểm mạnh
• Weaknesses — Điểm yếu
• Opportunities — Cơ hội
• Threats — Thách thức / mối đe dọa

Mặc dù SWOT có thể được sử dụng ở cấp độ tổ chức, nó cũng có thể được dùng để đánh giá hiệu quả của một chiến dịch hoặc một hoạt động cụ thể.

Mục tiêu chính của việc sử dụng phân tích SWOT là phân tích môi trường bên ngoài và bên trong, nhằm xem xét các yếu tố liên quan để hỗ trợ việc ra quyết định kinh doanh hoặc xây dựng chiến lược kinh doanh.

Vậy hãy cùng tìm hiểu các thành phần của phân tích SWOT và cách bạn có thể sử dụng công cụ này một cách hiệu quả để thúc đẩy các hoạt động marketing.

Phân tích SWOT là gì?

Phân tích SWOT không hẳn là một phân tích độc lập theo nghĩa truyền thống, mà giống một bảng điều khiển chiến lược — strategic dashboard hơn. Nó được sử dụng để sắp xếp và quan sát các kết quả, insight được tạo ra từ nhiều mô hình và framework khác nhau.

Để tận dụng tối đa SWOT, bạn cần thực hiện một phân tích nội bộ nhằm xác định điểm mạnh và điểm yếu của tổ chức. Những yếu tố này sẽ được đưa vào hai nhóm S và W.

Sau đó, bạn cần thực hiện một phân tích bên ngoài chi tiết để xác định cơ hội và mối đe dọa xung quanh thị trường của mình. Những yếu tố này sẽ tạo thành hai nhóm O và T.

Bằng cách phân tích các yếu tố nội bộ — điểm mạnh và điểm yếu — cùng với các tác động bên ngoài — cơ hội và thách thức — marketer có thể đưa ra quyết định sáng suốt hơn, tối ưu chiến lược và đi trước đối thủ cạnh tranh.

Các yếu tố trong phân tích SWOT là gì?

Framework SWOT mang lại một bức tranh rõ ràng về vị thế của thương hiệu trên thị trường, giúp doanh nghiệp tận dụng lợi thế, xử lý thách thức và nắm bắt xu hướng.

Bốn khía cạnh của SWOT có thể được chia thành hai nhóm: yếu tố nội bộ và yếu tố bên ngoài.

SWOT internal and external factors

Các yếu tố nội bộ — những yếu tố có thể kiểm soát

Các yếu tố nội bộ trong phân tích SWOT còn được gọi là controllables — những yếu tố có thể kiểm soát, vì chúng nằm trong phạm vi kiểm soát của công ty và thường dễ thay đổi hơn.

Chữ S — Strengths, tức điểm mạnh, và W — Weaknesses, tức điểm yếu, trong SWOT là các yếu tố nội bộ, phản ánh môi trường bên trong của doanh nghiệp.

Điểm mạnh thể hiện những gì công ty làm tốt và đã làm tốt trong thời gian qua.

Điểm yếu phản ánh những nơi công ty còn dễ bị tổn thương hoặc đã bộc lộ hạn chế.

Các yếu tố bên ngoài — những yếu tố khó kiểm soát

Opportunities — cơ hội và Threats — thách thức / mối đe dọa là các yếu tố bên ngoài có thể ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến hiệu quả hoạt động của công ty.

Chúng thường diễn ra ở cấp độ kinh tế vĩ mô hoặc vi mô xung quanh doanh nghiệp.

Cơ hội là những yếu tố mà công ty có thể tận dụng để tạo lợi thế.

Mối đe dọa là những yếu tố có khả năng gây ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả hoạt động và mục tiêu kinh doanh của công ty.

Đây là những yếu tố nằm ngoài quyền kiểm soát trực tiếp của doanh nghiệp, nhưng vẫn có thể tạo ra tác động rất lớn.

Ví dụ, một yếu tố bên ngoài có thể là thay đổi trong luật pháp hoặc một loại thuế quan mới được áp dụng.

Những yếu tố này không dễ kiểm soát, nhưng việc tận dụng cơ hội và phòng vệ trước các mối đe dọa lại có giá trị chiến lược rất cao.

Cách thực hiện phân tích SWOT

Vậy làm thế nào để xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và mối đe dọa của công ty? Hãy cùng xem các bước cần thực hiện để tiến hành một phân tích SWOT.

1. Xác định mục tiêu

Trước tiên, bạn cần xác định mục đích của phân tích SWOT.

Mục tiêu đó có thể là ra mắt sản phẩm mới, phân tích cạnh tranh hoặc xây dựng một chiến lược tổng thể.

Khi đã hiểu rõ mục tiêu, bạn có thể thực hiện phân tích với trọng tâm cụ thể là lĩnh vực hoặc dự án đó.

2. Thu thập thông tin

Để thực hiện phân tích SWOT, bạn cần nghiên cứu các yếu tố bên trong và bên ngoài có thể ảnh hưởng đến doanh nghiệp hoặc dự án.

Bạn có thể thu thập dữ liệu từ:

• Phản hồi của khách hàng
• Hiệu suất các kênh marketing
• Nghiên cứu thị trường
• Phân tích đối thủ cạnh tranh

3. Xác định các tác động nội bộ

Để xác định các yếu tố nội bộ có thể ảnh hưởng đến phân tích của bạn, hãy xem xét điểm mạnh và điểm yếu của công ty.

Một số yếu tố và công cụ bạn có thể sử dụng gồm:

Chuỗi giá trị — Value chain

Sử dụng công cụ này để phân tích cách công ty tạo ra giá trị ở từng bước vận hành, từ logistics đầu vào đến dịch vụ sau bán hàng.

Điều này giúp bạn xác định điểm mạnh về hiệu suất hoặc đổi mới, cũng như điểm yếu về chi phí hoặc năng lực thực thi.

Dòng sản phẩm — Product line

Yếu tố này giúp bạn đánh giá phạm vi, hiệu suất và mức độ phù hợp thị trường của sản phẩm hoặc dịch vụ.

Dòng sản phẩm của bạn có mạnh và đa dạng đến mức trở thành điểm mạnh không? Hay nó đã lỗi thời và hoạt động kém, thể hiện một điểm yếu?

Năng lực cốt lõi — Core competencies

Phân tích này giúp bạn xác định công ty làm điều gì đặc biệt tốt, chẳng hạn như công nghệ độc quyền, chuyên môn chuyên sâu, tài sản thương hiệu mạnh, v.v.

Mục tiêu là tìm ra những năng lực mang lại giá trị chiến lược và hỗ trợ vị thế cạnh tranh — tức có thể được xem là điểm mạnh.

Ngược lại, những năng lực cần có nhưng đang thiếu có thể được xem là điểm yếu.

Lợi thế cạnh tranh — Competitive advantage

Yếu tố này được dùng để đánh giá những đặc điểm giúp công ty vượt trội hơn đối thủ, chẳng hạn như dẫn đầu về chi phí, khác biệt hóa hoặc lòng trung thành của khách hàng.

Việc thiếu một lợi thế rõ ràng có thể trở thành một điểm yếu nội bộ nghiêm trọng.

Nguồn lực — Resource

Hãy xem xét các tài sản hữu hình và vô hình, bao gồm vốn tài chính, nhân tài, tài sản trí tuệ và văn hóa tổ chức.

Điểm mạnh đến từ các nguồn lực được phát triển tốt, trong khi các khoảng trống hoặc sự lệch pha trong nguồn lực sẽ cho thấy các điểm dễ tổn thương, tức điểm yếu.

Mô hình 7-S

Sử dụng phân tích chiến lược này để xem xét sự liên kết giữa:

• Strategy — chiến lược
• Structure — cấu trúc
• Systems — hệ thống
• Shared values — giá trị chung
• Skills — kỹ năng
• Style — phong cách lãnh đạo / vận hành
• Staff — nhân sự

Sự thiếu đồng bộ giữa các yếu tố này có thể bộc lộ điểm yếu nội bộ, trong khi sự nhất quán sẽ củng cố sức mạnh tổ chức và khả năng thích ứng.

Ví dụ, phân tích nội bộ của bạn có thể cho ra các kết quả như:

Điểm mạnh:

• Giá trị đơn hàng trung bình cao
• Mức độ nhận diện thương hiệu cao
• Số lượng khách hàng mua lại nhiều

Điểm yếu:

• Chi phí vận hành cao
• Thời gian phản hồi khách hàng chậm
• Khó chuyển đổi khách hàng tiềm năng thành khách hàng thật

4. Xác định các tác động bên ngoài

Khi phân tích môi trường bên ngoài, bạn cần xem xét những gì đang diễn ra ở cấp độ quốc gia hoặc khu vực, cấp độ ngành và cấp độ thị trường.

PESTLE analysis — phân tích PESTLE là framework thường được sử dụng cho loại phân tích này, vì nó mang lại insight sâu về môi trường kinh doanh tổng quát.

PESTLE chart

Một số ví dụ về cơ hội và mối đe dọa gồm:

Cơ hội:

Đối thủ chưa tập trung vào một số phân khúc thị trường cụ thể, trong khi bạn có thể nhắm đến các phân khúc đó.

Các sáng kiến bảo mật ngân hàng mới cho thấy niềm tin của người tiêu dùng vào mua sắm trực tuyến và thương mại điện tử đang tăng.

Mối đe dọa:

Dự kiến chi tiêu tiêu dùng và thu nhập khả dụng giảm do suy thoái kinh tế.

Các đối thủ lớn đang áp dụng một công nghệ marketing mới, giúp họ nâng cao thông điệp và cắt giảm chi phí quảng bá.

Bạn cũng có thể sử dụng mô hình Porter’s Five Forces — 5 áp lực cạnh tranh của Porter để xem xét các yếu tố cụ thể ảnh hưởng đến ngành của mình.

Cuối cùng, bạn có thể hoàn thiện phân tích bên ngoài bằng cách quan sát trực tiếp những gì đối thủ đang làm.

Gợi ý:

Tải mẫu phân tích SWOT và sử dụng bảng PESTLE để hỗ trợ đánh giá các yếu tố bên ngoài của riêng bạn.

Mẫu phân tích SWOT

Mẫu bảng PESTLE

5. Trình bày phân tích của bạn

Sau khi hoàn tất phân tích nội bộ và bên ngoài, hãy sắp xếp các phát hiện thành cơ hội và mối đe dọa trong bảng SWOT.

Việc đưa các phát hiện vào bảng SWOT không chỉ giúp tổng hợp thông tin vào một nơi, mà còn tạo ra hình ảnh trực quan để bạn có thể tham khảo và chia sẻ với các bên liên quan.

Blank SWOT table

Cách điền bảng phân tích SWOT

Ma trận SWOT giúp bạn phát triển chiến lược bằng cách phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và mối đe dọa.

Bạn có thể áp dụng cách tiếp cận sau để hoàn thiện bốn nhóm chiến lược.

1. Phát triển chiến lược tấn công — S-O

Hãy bắt đầu bằng cách xác định cách các điểm mạnh nội bộ có thể được tận dụng để khai thác các cơ hội bên ngoài.

Hãy tự hỏi:

Cơ hội nào có thể được khai thác tốt nhất bằng các điểm mạnh của chúng ta để đạt mục tiêu kinh doanh hoặc marketing?

Đây là các offensive strategies — chiến lược tấn công, tức các cách tối đa hóa thành công bằng lợi thế cạnh tranh của bạn.

2. Tạo chiến lược phòng thủ — S-T

Tiếp theo, hãy xem xét cách các điểm mạnh của bạn có thể giúp chống lại các mối đe dọa bên ngoài.

Hãy tự hỏi:

Chúng ta có thể sử dụng điểm mạnh để giảm rủi ro hoặc vô hiệu hóa các mối đe dọa bên ngoài như thế nào?

Các chiến lược phòng thủ này giúp bảo vệ doanh nghiệp trước những thách thức trong môi trường bên ngoài.

3. Xây dựng chiến lược thích nghi — W-O

Bây giờ, hãy tập trung vào cách các cơ hội bên ngoài có thể giúp khắc phục điểm yếu của công ty.

Hãy tự hỏi:

Có xu hướng thị trường, quan hệ đối tác hoặc tiến bộ công nghệ nào có thể giúp chúng ta cải thiện các khu vực còn yếu không?

Các adaptation strategies — chiến lược thích nghi này được thiết kế để từng bước biến điểm yếu thành điểm mạnh.

4. Phát triển chiến lược sinh tồn — W-T

Cuối cùng, hãy phân tích các điểm dễ tổn thương nơi điểm yếu nội bộ trùng với mối đe dọa bên ngoài.

Hãy tự hỏi:

Chúng ta đang gặp rủi ro lớn nhất ở đâu, và có thể giảm thiểu thiệt hại tiềm ẩn bằng cách nào?

Các survival strategies — chiến lược sinh tồn giúp giảm thiểu rủi ro, đảm bảo rằng điểm yếu không khiến công ty bị phơi bày trước các mối đe dọa bên ngoài nghiêm trọng.

Bằng cách cấu trúc phân tích SWOT theo cách này, bạn có thể phát triển một kế hoạch hành động chiến lược rõ ràng, phù hợp với vị thế của công ty trên thị trường.

Cách sử dụng insight từ SWOT

Sau khi hoàn thành việc đưa các phát hiện từ phân tích nội bộ và bên ngoài vào bảng, đã đến lúc sử dụng các insight đó.

Điểm khởi đầu đầu tiên là kết nối điểm mạnh nội bộ của công ty với các cơ hội được phát hiện trong môi trường bên ngoài.

Hãy tự hỏi:

Cơ hội nào trong số này có thể được khai thác dễ dàng bằng các điểm mạnh của chúng ta để hỗ trợ mục tiêu marketing và kinh doanh?

Đây được gọi là offensive strategy — chiến lược tấn công, hay chiến lược S-O.

Khu vực thứ hai cần tập trung là các điểm yếu của công ty.

Việc mọi công ty đều có điểm yếu là điều bình thường, nhưng điều quan trọng là phải nhận thức và giảm thiểu chúng.

Hãy tự hỏi:

Có thể biến điểm yếu nào thành điểm mạnh không?

Tiếp theo, bạn cần đảm bảo rằng các điểm yếu không khiến doanh nghiệp trở nên quá dễ bị tổn thương trước môi trường bên ngoài. Vì vậy, khu vực tập trung thứ ba là kết nối các mối đe dọa với điểm yếu.

Nếu có những điểm yếu trong công ty dễ bị tác động trực tiếp bởi các mối đe dọa từ môi trường bên ngoài, bạn cần phòng vệ trước chúng nhiều nhất có thể.

Các chiến lược được phát triển trong phần này là survival strategies — chiến lược sinh tồn, hay chiến lược W-T.

Khu vực tập trung thứ tư là kết nối cơ hội với các điểm yếu liên quan.

Điều này đòi hỏi bạn phải tự hỏi cơ hội có thể được tận dụng như thế nào để điều chỉnh và khắc phục điểm yếu.

Câu trả lời chính là adaptation strategies — chiến lược thích nghi, hay chiến lược W-O.

Khu vực tập trung thứ năm là kết nối điểm mạnh của công ty với các mối đe dọa liên quan từ môi trường bên ngoài.

Việc đặt điểm mạnh đối diện với các mối đe dọa từ bên ngoài có thể giúp giảm thiểu các mối đe dọa đó.

Vì vậy, chiến lược S-T còn được gọi là defensive strategies — chiến lược phòng thủ.

Ví dụ bảng SWOT: Doanh nghiệp sản xuất trang phục thể thao hiệu suất cao

Dưới đây là một ví dụ về bảng SWOT đã được điền cho một nhà sản xuất trang phục thể thao hiệu suất cao.

SWOT table sample

Điểm mạnh

S1: Sản phẩm chất lượng cao với thiết kế rất hấp dẫn.

S2: Chi phí thấp hơn mức trung bình nhờ đầu tư vào tự động hóa.

Điểm yếu

W1: Hồ sơ thương hiệu còn thấp khi so với các tên tuổi lớn trên thị trường.

W2: Phần lớn dòng sản phẩm và hoạt động quảng bá đang tập trung vào nam giới.

Cơ hội

O1: Xu hướng athleisure đang phát triển nhanh, trong đó trang phục thể thao được mặc như trang phục hằng ngày.

O2: Nhiều vận động viên và đội thể thao địa phương đang đạt được danh tiếng toàn cầu.

Mối đe dọa

T1: Nhiều đối thủ mới gia nhập thị trường từ các quốc gia có chi phí thấp.

T2: Chiến tranh và khủng hoảng năng lượng được dự báo sẽ làm giảm chi tiêu của người tiêu dùng.

Kết hợp S-O

Điểm mạnh: Sản phẩm chất lượng cao với thiết kế rất hấp dẫn.

Cơ hội: Xu hướng athleisure đang phát triển nhanh, trong đó trang phục thể thao được mặc như trang phục hằng ngày.

Chiến lược tấn công: Vì sản phẩm của công ty có thiết kế hấp dẫn, công ty có thể phát triển chiến lược nhắm đến nhóm người không phải vận động viên, với các dòng trang phục thể thao dùng hằng ngày.

Kết hợp W-O

Điểm yếu: Phần lớn dòng sản phẩm và hoạt động quảng bá đang tập trung vào nam giới.

Cơ hội: Xu hướng athleisure đang phát triển nhanh, trong đó trang phục thể thao được mặc như trang phục hằng ngày.

Chiến lược thích nghi: Phát triển thêm các sản phẩm tập trung vào nữ giới, nhắm đến cả nhu cầu thể thao truyền thống lẫn xu hướng athleisure.

Kết hợp W-T

Điểm yếu: Hồ sơ thương hiệu còn thấp khi so với các tên tuổi lớn trên thị trường.

Mối đe dọa: Nhiều đối thủ mới gia nhập thị trường từ các quốc gia có chi phí thấp.

Chiến lược sinh tồn: Ngăn cản các đối thủ mới bằng cách nâng cao hồ sơ thương hiệu của công ty, thông qua việc đầu tư nhiều hơn vào các hoạt động branding.

Điều này cũng có thể được thực hiện bằng cách tận dụng O2 — hợp tác với các vận động viên và đội thể thao địa phương để tăng độ nhận diện thương hiệu.

Kết hợp S-T

Điểm mạnh: Chi phí thấp hơn mức trung bình nhờ đầu tư vào tự động hóa.

Mối đe dọa: Chiến tranh và khủng hoảng năng lượng được dự báo sẽ làm giảm chi tiêu của người tiêu dùng.

Chiến lược phòng thủ: Chuẩn bị cho suy thoái kinh tế bằng cách giảm giá hoặc cung cấp một dòng sản phẩm có mức giá thấp hơn. Điều này có thể được duy trì nhờ chi phí sản xuất thấp hơn.

Mẫu bên dưới có thể được sử dụng để thực hiện bài tập SWOT và giúp bạn có được cái nhìn tổng quan chiến lược.

Kết luận: Phân tích SWOT hiệu quả

Thực hiện phân tích SWOT là một cách mạnh mẽ để hiểu rõ điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và mối đe dọa của doanh nghiệp.

Việc đánh giá các yếu tố này sẽ giúp công ty đưa ra quyết định sáng suốt, phát triển kế hoạch chiến lược và thúc đẩy tăng trưởng.

Hãy nhớ rằng phân tích SWOT không phải là một quy trình tĩnh.

Bạn cần theo dõi và cập nhật nó thường xuyên, vì các yếu tố bên trong và bên ngoài có thể thay đổi.

Do đó, doanh nghiệp cần thích nghi với các thay đổi và điều chỉnh chiến lược dựa trên dữ liệu mới cũng như các điều kiện thị trường đang phát triển.

Nguồn:: 📝 TMĐT Bảo Minh Ân | 📸 Unsplash