Công cụ tìm kiếm AI mới của OpenAI đã hợp tác với nhiều đơn vị báo chí lớn, nhưng bạn không nên quá tin tưởng vào nó nếu cần kết quả chính xác. Chỉ một tháng sau khi OpenAI ra mắt công cụ tìm kiếm AI đầu tiên của mình — SearchGPT — công cụ này đã bắt đầu bị soi xét vì không trả lời đúng truy vấn và không xác định nguồn thông tin một cách chính xác.
Điều này xảy ra sau khi “ông lớn” AI này từng gây chú ý với việc hợp tác cùng các ấn phẩm lớn như Vogue, The New Yorker và The Atlantic, nhằm đảm bảo thông tin đáng tin cậy, cập nhật và được thu thập theo cách hỗ trợ nền báo chí độc lập.
Đáng tiếc, đây không phải lần đầu tiên ChatGPT bị cho là “dễ dãi” với sự thật. Bài viết này sẽ tìm hiểu nguyên nhân có thể nằm sau vấn đề “nói chắc như thật” của các công cụ tìm kiếm AI, đồng thời thảo luận xem liệu các nhà xuất bản có nên “bắt tay với quỷ dữ”, hay tiếp tục chặn các trình thu thập dữ liệu web gây tranh cãi của ChatGPT.

SearchGPT không chính xác, ngay cả khi làm việc với các ấn phẩm đối tác

Kể từ khi OpenAI lần đầu hé lộ việc ra mắt SearchGPT, công cụ tìm kiếm dùng AI này đã được kỳ vọng sẽ trở thành đối thủ tiếp theo của Google hoặc Bing.

Bằng cách sử dụng AI thay vì các nguồn web truyền thống, công cụ tìm kiếm mới này đặt mục tiêu thách thức trật tự hiện tại bằng cách cung cấp cho người dùng những câu trả lời mang tính hội thoại hơn, đúng trọng tâm hơn. OpenAI cũng tuyên bố sẽ làm điều đó một cách có đạo đức, thông qua việc “hợp tác sâu rộng với ngành báo chí” và “cẩn thận lắng nghe phản hồi” từ các nhà xuất bản.

Vừa mới cập nhật! Xem các ưu đãi công nghệ doanh nghiệp hàng đầu cho năm 2026.

Vậy sau một tháng ra mắt, tính năng mới này có thực sự đáp ứng được những lời hứa đó không? Các nhà nghiên cứu từ Columbia Journalism Review dường như không nghĩ vậy. Sau khi kiểm tra rộng rãi công cụ tìm kiếm AI này, họ phát hiện rằng nó thường xuyên tạo ra các kết quả không chính xác và thiếu căn cứ — ngay cả khi trích dẫn các nhà xuất bản mà OpenAI có thỏa thuận hợp tác, như The Atlantic, Axel Springer và The Wall Street Journal.

Ngoài việc thường xuyên đưa ra câu trả lời sai, SearchGPT còn không thể gán trích dẫn cho đúng nguồn. Khi các nhà nghiên cứu yêu cầu chatbot xác định 200 câu trích dẫn từ 20 ấn phẩm, nó đã không làm đúng trong 153 trường hợp. Thỉnh thoảng, ChatGPT Search có vẻ xác định nguồn từ các ấn phẩm đối tác chính xác hơn một chút so với các nguồn mà OpenAI có mối quan hệ trung lập, hoặc các nguồn đã chủ động chặn trình thu thập dữ liệu tìm kiếm của OpenAI — nhưng điều đó không phải lúc nào cũng đúng.

SearchGPT không thể thừa nhận khi mình sai

Ngay cả người mới sử dụng AI cũng biết rằng cần phải thận trọng với những câu trả lời do các công cụ này tạo ra. Tuy nhiên, dù không có chatbot AI nào có thể được xem là “thước đo của sự thật”, điều gì khiến công cụ tìm kiếm của OpenAI mắc nhiều lỗi sai đến vậy?

Một nguyên nhân là các nhà nghiên cứu tại Columbia Journalism Review nhận thấy SearchGPT hiếm khi thừa nhận rằng nó không thể đưa ra câu trả lời chính xác. Thay vào đó, chatbot thường tự lấp đầy khoảng trống bằng cách tạo ra những câu trả lời sai một phần hoặc sai hoàn toàn. Chẳng hạn, đôi khi công cụ này trích dẫn sai nhà xuất bản và sai ngày tháng; đôi khi toàn bộ câu trả lời đều sai.

Điều đáng lo ngại là SearchGPT cũng hiếm khi thừa nhận mình đang làm như vậy. Trong 153 lần đưa ra câu trả lời sai, chatbot chỉ sử dụng các cụm từ dè dặt như “có thể”, “có khả năng” hoặc “tôi không thể tìm thấy chính xác bài viết” trong 7 trường hợp. Điều này khiến người dùng khó nhận biết rằng họ không nên tin tưởng vào thông tin đó.

Mô hình AI nền tảng của ChatGPT là nguyên nhân gây lỗi

Theo phân tích của Columbia Journalism Review, các trình thu thập dữ liệu web mà ChatGPT dùng để truy cập dữ liệu dường như vẫn hoạt động bình thường. Thay vào đó, vấn đề có thể nằm ở mô hình AI nền tảng của chatbot. Mô hình ngôn ngữ lớn — LLM — của ChatGPT từ lâu đã được biết đến là có thể gặp lỗi và đưa ra câu trả lời không chính xác, từ các chẩn đoán y khoa sai cho đến những phát biểu chính trị bị bịa đặt, đặc biệt khi nó cố xử lý các truy vấn bất thường hoặc liên quan đến những sự kiện mới, đang diễn biến.

Tuy vậy, kết quả từ công cụ tìm kiếm của ChatGPT cho thấy nền tảng AI bên dưới của chatbot vẫn có khả năng mắc lỗi, ngay cả khi có quyền truy cập hợp pháp vào nội dung được cấp phép. Nhưng điều này có ý nghĩa gì đối với ngành báo chí?

Khi cuộc chiến về quyền sở hữu trí tuệ giữa các nhà xuất bản và các công ty AI vẫn đang tiếp diễn, các cơ quan truyền thông vẫn có nguy cơ bị thu thập dữ liệu dù họ có muốn hay không. Tuy nhiên, phân tích này cho thấy việc hợp tác với các công ty như OpenAI có thể cũng không phải là câu trả lời, bởi những công cụ như SearchGPT thậm chí còn chưa thể ghi nhận chính xác tài liệu về đúng nguồn gốc của nó.

Đối với người dùng AI thông thường, nếu bạn đang tìm một lựa chọn thay thế Google có hỗ trợ AI, chúng tôi khuyên nên dùng Perplexity AI thay vì SearchGPT. Công cụ này không chỉ cung cấp các liên kết nguồn hữu ích — và có vẻ chính xác hơn — mà còn đi kèm hình ảnh liên quan bên cạnh phần văn bản, tương tự như cách Google Search hiển thị kết quả.

Biên dịch: Gia Nhi - https://forbes.vn/